НӨАТ суутган төлөгчийн босгыг 50-иас 400 сая төгрөг болгож, бизнесийг идэвхжүүлнэ
Б.Сэмжидмаа: “Сүүн дархлаа” хөтөлбөрийн хүрээнд фермер эрхлэгч ААН-үүдийг хөнгөлөлттэй зээлд хамруулна
Стратегийн ордын үр өгөөжийн 60-аас доошгүй хувийг ард иргэдэд хүртээх боломж бүрдэж байна
Франц Улстай хөгжүүлж буй харилцааг стратегийн түншлэлийн түвшинд хүргэх эрмэлзлээ Ерөнхий сайд илэрхийллээ
Скүтер, мопед, суррон, цахилгаан дугуйтай холбоотой 5431 зөрчлийг илрүүлжээ
Засгийн газрын гадаад зээл 35 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 39 хувьтай тэнцжээ
Н.Номтойбаяр: Бүсчилсэн хөгжлөөр Багануур дүүргийг төв, зүүн, говийн бүсийн эдийн засгийн гол зангилаа цэг болгон хөгжүүлнэ
Зүүн бүсийн хөдөө аж ахуй эрхлэгчдийн уулзалт, хэлэлцүүлэг болж байна
Улсын дугааргүй тээврийн хэрэгсэлтэй замын хөдөлгөөнд оролцохыг хориглоно
Улаанбаатар марафоны 1.5, 5 км-т гүйгчдэд энгэрийн дугаар олгож эхэллээ
Кирил болон монгол бичгийг хослуулан хэрэглэх заалтаас үүдсэн маргаан
Монгол хэлний тухай болон бусад хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг өчигдөр Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хамтарсан хуралдаанаар хийлээ. Хуульзүйн байнгын хорооноос гаргасан санал, дүгнэлтийг тус хамтарсан хуралдаанаар авч хэлэлцсэн юм. УИХ-ын гишүүдээс асуулт гараагүй ч Су.Батболд гишүүний зарчмын зөрүүтэй санал дээр нэлээд маргаан өрнөв. Хуулийн төсөлд төрийн үйл хэрэгт кирил болон монгол бичгийг хослуулах тухай заалт багтсаныг тэрээр шүүмжилж, хасах санал гаргасан. “Ажлын хэсэг энэ саналаа татаж аваач ээ. Шинэчлэл явж байгаа нь сайн ч ямар нэг хуулиар хүчээр хийж болохгүй. 25 жил монгол бичиг гэж ярьсан мөртлөө үр дүн нь ямар байгаа билээ” хэмээн УИХ-ын гишүүн Су.Батболд хэлээд ажлын хэсгийн гишүүдийн эсэргүүцэлтэй тулгарав. Анхны хэлэлцүүлгийн үед саналуудыг хэлэлцээд явсан учир одоо ярихгүй, УИХ-ын чуулганаар шийдэх зүйл хэмээн НББСШУ-ы Байнгын хорооны дарга Д.Батцогт анхааруулсан. Гэсэн ч УИХ-ын гишүүн Су.Батболд “Хос бичигтэй болно гэдэг үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой. Одоогийн 25-35 настай залуучууд аль аль ч үгүй болсон жишээ байгааг бид мэднэ. Ийм болгох эдийн засгийн үр ашгийг тооцсон юм уу. Хэний бодлого, санаа цаана нь яваад байгаа юм бэ. Хятад руу уусгах гээд байгаа юм уу” хэмээн бухимдав.
Харин ажлын хэсгийн ахлагч УИХ-ын гишүүн Р.Гончигдорж “Тэгж ярих юм бол кирил бичиг нэвтрүүлснээрээ монголчуудыг Ар, Өвөр гэж соёлоор нь тасалсан шүү дээ. 1930-аад онд Ар, Өвөр Монгол нэгдчихнэ гэж айгаад явуулсан Оросын бодлого. Түүх нь бий шүү дээ” гэхэд тус хуулийн төслийг санаачлагчдын нэг УИХ-ын гишүүн М.Батчимэг “Хаана, хэн ямар бодлогоор оруулсан заалт гэж та үзээд байгаа юм бэ. Тодорхой тайлбарла” гэж сөргүүлэн асууж Су.Батболд гишүүн ч энэ заалтыг эсэргүүцэж буйгаа илэрхийлсээр багагүй маргалдсан.
Хууль санаачлагчдаас өргөн мэдүүлсэн төслийг ажлын хэсгийн түвшинд хэлэлцэх явцад ийм санал нэмж орсон талаар Су.Батболд гишүүн хэлж байсан юм. Ингээд хамтарсан хуралдаанаар Монгол хэлний тухай болон бусад хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг батлаад УИХ-ын чуулганаар оруулахаар боллоо.
Сүүлийн 20 гаруй жил монгол хэл, бичигийн хэрэглээтэй холбоотой төрийн бодлого, зохицуулалт алдагдсан. Үүнээс болж ямар ч салбарт монгол хэлний мэдлэгийн түвшин доройтож зөв бичгийн дүрмийн ном, толь бичгүүд зөрдөг, бүх шатанд монгол хэл, бичгийн сургалтын чанар муудсан, гадаад нэр томъёог монголчлох, үгсийн санд шинэ үг бүртгэх зогсонги байдалд орсон, байгууллагуудын хаягийг гадаадаар бичих болсон зэрэг маш олон асуудал хуримтлагдаж. 2003 онд УИХ-аас баталж, мөрдөгдөж буй Төрийн албан ёсны хэлний тухай хууль одоогийн нөхцөлд өрөөсгөл гэж үзсэн байна. Орхигдоод байгаа олон асуудлыг тусгаж, эрдэмтдээс санал авч Монгол хэлний тухай хуулийн төслийг боловсруулжээ.
Монгол хэлний тухай болон бусад хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг өчигдөр Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хамтарсан хуралдаанаар хийлээ. Хуульзүйн байнгын хорооноос гаргасан санал, дүгнэлтийг тус хамтарсан хуралдаанаар авч хэлэлцсэн юм. УИХ-ын гишүүдээс асуулт гараагүй ч Су.Батболд гишүүний зарчмын зөрүүтэй санал дээр нэлээд маргаан өрнөв. Хуулийн төсөлд төрийн үйл хэрэгт кирил болон монгол бичгийг хослуулах тухай заалт багтсаныг тэрээр шүүмжилж, хасах санал гаргасан. “Ажлын хэсэг энэ саналаа татаж аваач ээ. Шинэчлэл явж байгаа нь сайн ч ямар нэг хуулиар хүчээр хийж болохгүй. 25 жил монгол бичиг гэж ярьсан мөртлөө үр дүн нь ямар байгаа билээ” хэмээн УИХ-ын гишүүн Су.Батболд хэлээд ажлын хэсгийн гишүүдийн эсэргүүцэлтэй тулгарав. Анхны хэлэлцүүлгийн үед саналуудыг хэлэлцээд явсан учир одоо ярихгүй, УИХ-ын чуулганаар шийдэх зүйл хэмээн НББСШУ-ы Байнгын хорооны дарга Д.Батцогт анхааруулсан. Гэсэн ч УИХ-ын гишүүн Су.Батболд “Хос бичигтэй болно гэдэг үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой. Одоогийн 25-35 настай залуучууд аль аль ч үгүй болсон жишээ байгааг бид мэднэ. Ийм болгох эдийн засгийн үр ашгийг тооцсон юм уу. Хэний бодлого, санаа цаана нь яваад байгаа юм бэ. Хятад руу уусгах гээд байгаа юм уу” хэмээн бухимдав.
Харин ажлын хэсгийн ахлагч УИХ-ын гишүүн Р.Гончигдорж “Тэгж ярих юм бол кирил бичиг нэвтрүүлснээрээ монголчуудыг Ар, Өвөр гэж соёлоор нь тасалсан шүү дээ. 1930-аад онд Ар, Өвөр Монгол нэгдчихнэ гэж айгаад явуулсан Оросын бодлого. Түүх нь бий шүү дээ” гэхэд тус хуулийн төслийг санаачлагчдын нэг УИХ-ын гишүүн М.Батчимэг “Хаана, хэн ямар бодлогоор оруулсан заалт гэж та үзээд байгаа юм бэ. Тодорхой тайлбарла” гэж сөргүүлэн асууж Су.Батболд гишүүн ч энэ заалтыг эсэргүүцэж буйгаа илэрхийлсээр багагүй маргалдсан.
Хууль санаачлагчдаас өргөн мэдүүлсэн төслийг ажлын хэсгийн түвшинд хэлэлцэх явцад ийм санал нэмж орсон талаар Су.Батболд гишүүн хэлж байсан юм. Ингээд хамтарсан хуралдаанаар Монгол хэлний тухай болон бусад хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг батлаад УИХ-ын чуулганаар оруулахаар боллоо.
Сүүлийн 20 гаруй жил монгол хэл, бичигийн хэрэглээтэй холбоотой төрийн бодлого, зохицуулалт алдагдсан. Үүнээс болж ямар ч салбарт монгол хэлний мэдлэгийн түвшин доройтож зөв бичгийн дүрмийн ном, толь бичгүүд зөрдөг, бүх шатанд монгол хэл, бичгийн сургалтын чанар муудсан, гадаад нэр томъёог монголчлох, үгсийн санд шинэ үг бүртгэх зогсонги байдалд орсон, байгууллагуудын хаягийг гадаадаар бичих болсон зэрэг маш олон асуудал хуримтлагдаж. 2003 онд УИХ-аас баталж, мөрдөгдөж буй Төрийн албан ёсны хэлний тухай хууль одоогийн нөхцөлд өрөөсгөл гэж үзсэн байна. Орхигдоод байгаа олон асуудлыг тусгаж, эрдэмтдээс санал авч Монгол хэлний тухай хуулийн төслийг боловсруулжээ.
0 Сэтгэгдэл
























