Эрүүл мэндийн сайдын 2022 оны гуравдугаар сарын 15-ны өдрийн “Журам батлах тухай” А/139 дүгээр тушаалаар гаргасан журмын дагуу “Хүн амын нас, хүйс, эрүүл мэндийн эрсдэлд суурилсан зонхилон тохиолдох халдварт болон халдварт бус өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх үзлэг, шинжилгээ, оношилгоо”-г орон даяар эхлүүлсэн. Энэ үзлэгээр улаан хоолой, ходоод, элэг, уушги, бүдүүн шулуун гэдэс, хөх, умайн хүзүүний хавдрыг эрт илрүүлэх боломжтойг сайд хэлсэн юм. Эрт илрүүлэг үзлэг нэг жилийн хугацаанд үргэлжилнэ. Одоогийн байдлаар эрт илрүүлэг оношилгоонд 300 мянган хүн хамрагдаад байна.
ДЭМБ-ын харьяа Хорт хавдрын судалгааны агентлагийн 185 орныг хамруулсан 2020 оны статистик мэдээгээр жилд 19.2 сая хүн хорт хавдраар өвдөж, үүний улмаас 9.9 сая хүн нас баржээ. Сүүлийн хоёр жилд манай улсад хорт хавдрын өвчлөл 2020 онд 6702, 2021 онд 5981 бүртгэгдсэн. Зонхилон тохиолдох хорт хавдрын өвчлөлийн бүтцэд:
- Элэгний хорт хавдар 32.7 хувь,
- Ходоодны хорт хавдар 16.1 хувь,
- Уушги, гуурсан хоолойн хорт хавдар 7.5 хувь,
- Улаан хоолойн хорт хавдар 5.7 хувь,
- Умайн хүзүүний хорт хавдар 5.2 хувийг эзэлжээ.
Жилд шинээр оношилж буй хорт хавдрын 72 хувь нь хожуу буюу гурав, дөрөвдүгээр үе шатандаа төгс эмчлэх боломж багассан үедээ оношлуулж байгаагаас нас баралтын түвшин өндөр байна хэмээн сайд хэлсэн.
Хорт хавдрын зургаан сарын эмчилгээнд 4-80 сая төгрөгийг зарцуулдаг. Өнгөрсөн оны байдлаар 0-19 насны 115 хүүхэд хорт хавдраар өвчилсөн бөгөөд 55 хүүхэд нас баржээ. 2021 оны жилийн эцсийн байдлаар 24,141 хүн хорт хавдрын улмаас аймаг, дүүргийн хавдар судлаач эмчийн хяналтад байгаагийн 456 нь хүүхдүүд байна.
ДЭМБ-аас хавдрын урьдчилан сэргийлэлт, эрт илрүүлгийг амжилттай хэрэгжүүлснээр хорт хавдрын шалтгаант нас баралтыг 35-60 хувь бууруулах боломжтой хэмээн зөвлөсөн.
