Ж.ГЭРЭЛЧУЛУУН

Адгуус амьтан төлөө голбол аялгуу дуугаар аргадан уярааж, нялх төлийг нь амлуулдаг монголчуудаас өөр ард түмэн үгүй биз ээ. Уншигч та Оскарын шагналд нэр дэвшиж байсан найруулагч Д.Бямбасүрэнгийн бүтээл “Ингэн нулимс” киног санаж байна уу. Төллөх үеийн хүндрэлийн улмаас эх нь нялх ботгоо голж, хажигладаг энэ кинонд нүүдэлчин ардын цаглашгүй үнэт өвийн нэг “Ингэнд ботго амлуулах зан” үйлийг дүрсэлдэг.

Ингэ, ботго, эзэн, хуурч гээд ботго амлуулах үед хүн, байгаль, адгуус амьтны сэтгэл хуурын аялгуунд зангидагдаж, нэгэн цул болох ёстой. Хэрэв ингэн тэмээ уйлж эхэлбэл бүх юм бүтлээ гэсэн үг.

Намибийн Виндхук хотноо ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийн  Засгийн газар хоорондын хорооны ээлжит хуралдаан эдгээр өдрүүдэд үргэлжилж байна. Энэ удаагийн хуралдаанд Монгол Улсаас нэр дэвшүүлсэн соёлын биет бус өв болох “Ингэнд ботго авахуулах зан үйл” ЮНЕСКО-гийн Яаралтай хамгаалах соёлын биет бус өвийн жагсаалтад бүртгэгдсэн байна. Дээрх ангилалд нийт найман өв нэр дэвшсэнээс тавыг нь бүртгэсэн бөгөөд “Ингэнд ботго авахуулах зан үйл” Монгол Улсаас ЮНЕСКО-гийн солёын өвд бүртгэгдсэн 13 дахь өв болжээ.

Ингэ хоёр жилд нэг удаа төллөдөг бөгөөд эх нь ботгоо голох тохиолдол гардаг. Үүнийг шийдэх өвөрмөц арга ухаан сийлсэн нь ботго авахуулах зан үйл юм. Морин хуур, дуугаар дамжуулж мал адгуустай харилцдаг эл зан үйл өөр улс оронд байхгүй учир яаралтай хамгаалах соёлын биет бус өвийн жагсаалтад бүртгүүлэх шаардлагатай байсан юм.