Сонгуулийн хуулийг өөрчлөх эсэх асуудлаар, санал тоолох хар машины харшилтай  УИХ дахь МАН-ын  бүлгийнхэн ажил хаяж АН-ын бүлэг, Монгол Улсын төрийн хохироогоод сэтгэл нь бас л ханаагүй бололтой.
УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт “...ямар ч байсан нийт тойргийн 50 орчим хувьд хяналтын тооллого хийнэ гэсэн тохиролцоонд хүрээд явж байна” гэжээ.

Гэтэл МАН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат “Хяналтын буюу гар тооллогыг 50 хувьд хийнэ гэдэг хангалтгүй. ...Харамсалтай нь, эрх баригч хүчний зүгээс хяналтын тооллогыг 50 хувьд л хийнэ, 100 хувьд хийнэ гэвэл Сонгуулийн хуульд өөрчлөлт оруулахгүй гэдэг юмыг тулгаад байх шиг байна.
Хэрвээ УИХ 50 хувьд нь хяналтын тооллого хийнэ гэдэг дээр тогтвол нүглийн нүдийг гурилаар хуурч байгаатай л адил зүйл болно. Манай бусад улс төрийн намууд “Яагаад 100 хувь гараар тоолж болдоггүй юм бэ. Цаана нь 50 хувьд гар тооллого хийхгүй үлдээхээр луйвар хийчих магадлал байгаа юм биш үү” гэж үзэж байна” гэсэн байна.
Энэ хоёр ярианаас харахад хэд хэдэн зүйлийг огт ойлгохоо больж байна.
УИХ дахь намын бүлгийн дарга нь нэг юм хэлээд сонгуулийн хуулиар тохиролцсон юм шиг ярьдаг, МАН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга нь огт өөр нэг юм хэлдэг ийм нам юм байна.
Нөгөөтэйгүүр улс төрийн аль ч намын дүрмэнд “тухайн намыг намын дарга нь төлөөлнө” гэсэн үг өгүүлбэр байдаг шиг санагдаад байх юм. Гэтэл монголд байгаа улс төрийн 21 намыг Ж.Мөнхбат гэдэг шүлэгч энэ нөхөр төлөөлдөг болсон  юм уу, хаашаа юм.
Тэрээр “Манай бусад улс төрийн намууд “Яагаад 100 хувь гараар тоолж болдоггүй юм бэ. Цаана нь 50 хувьд гар тооллого хийхгүй үлдээхээр луйвар хийчих магадлал байгаа юм биш үү” гэж үзэж байна” хэмээн цовоо цолгиунаар бүр манай гэж байгаад хэлжээ. Эрх баригчдыг, монгол төрийг  эсэргүүцэж байвал бусад намууд ч  МАН-ынх болдог юм уу, хаашаа юм.

Ер нь МАН-ынхан сонгуулийн саналын хуудсыг гараар тоолох төдийгүй болбол бүр хүмүүсийг нэрсээр нь дуудаад хэнийг, аль намыг сонгох саналтай байгааг нь асуугаад сонгуулийн хэсгийн хүн саналын хуудсыг нь бөглөөд хайрцганд хийх санаатай юм байна.
1945 онд болсон тусгаар тогтнолын бүх нийтийн санал асуулгаар чинь иргэд өөрсдөө гарын үсгээ зурж, бичиг үсэг мэдэхгүй нь хурууныхаа хиюурыг дарж байсан юм шүү. МАН-ынхан бол энэ сонгуулиар санал өгөх хүнээс асууж байгаад саналын хуудсыг нь өөрийн намын гишүүн хүнээр бөглүүлэх нь л дээ.
Яахав сонгуулийн хэсгүүддээ баахан цаас харандаа, сампин, өөрийн намаас сонгуулийн хэсэгт ажиллаж байгаа  боловсрол тааруу зарим гишүүддээ нэгдүгээр ангийн хүүхдийн хэрэглэдэг савх мод тараагаад өгчихье гэсэн санал гаргах  гэж байгаа юм байна. Ингээд  хүлээж авахгүй бол ажил хаях нь л дээ.

Үгүй ядахнаа үүний оронд сонгууль болохын өмнө хар машинуудаа нам намын төлөөлөл байж байгаад шалгаж, хяналтын санал хураая гэсэн санал гаргах ухаан энэ хүмүүст байдаггүй ээ.
Яахав, нэг тойрог хэсгийн машинд программ оруулаад ёстой бүгдээрээ тойрч зогсч байгаад санал хурааж үзээд, дараа нь хэн хэний төлөө хэрхэн санал өгснийг нь гар өргүүлж байгаад тулгаад үзчих нь монгол улсын хэмжээнд  хоёр сая шахам саналын хуудсыг тоолохоос ямар байхав.

МАН-ынханд ганц л найдлага байгаа нь тодорхой. Сонгуулийн тойрог хэсгийн хороонд оруулсан өөрийн намын гишүүддээ харандаа үзэг бариулж байгаад эсрэг намынхаа нэр дэвшигчийн төлөө өгсөн саналын хуудсуудыг зурж, урж, хүчингүй болгодог нарийн туршлагтай. Энэ аргаа л хэрэглэх гээд байгаа нь тэр. Нам бус гэдэг нэрээр өөрийн үнэнч нөхдөө сонгуулийн хэсэгт бас оруулчихна.  
Чухамдаа 2012 оны сонгуулиас өмнөх бүх сонгуульд МАН энэ аргаа тун чадамгай ашиглаж гялалзсан амжилт үзүүлэн үнэмлэхүй ялж байсан билээ. Үүнийгээ өнгөрөгч зууны өмнөх хагасын гар, сампин, хорын харандаа, дүүрэн хүснэгттэй цаастай хамт зүүдэлж байгаа нь энэ.

Шинжлэх ухаан техник хөгжсөн энэ нийгэм , цаг үед залуу хөгшингүй ийм юм ярьж байгаа улстай чинь одоо юу ярьж, яаж ойлголцдог байна аа та минь ээ. Гэсэн атлаа компьютер, гар утас, интернет сүлжээнд итгээд хэрэглээд байдаг........
Яахав харж л байя, маргааш МАН-ынхан бүгдээрээ гар тас, компьютер, тооны машинуудаа  гадаа гаргаад шатаах нь уу, үгүй юу....

Харин сампин, харандаа цаас оруулж ирэн Сонгуулийн ерөнхий хороонд шахах луйварчин  бол МАН-д захаас аваад л олдоно л доо.