Улаанбаатарын авто зогсоолын төлбөрийг байршлаас нь хамаарч ялгаатай тогтооно
Агаар бохирдуулагч бодисууд стандарт хэмжээнээс 1-2.4 дахин их байна
Сэргээн босголтын бэлэн байдлын үнэлгээ, Монгол Улсад хийсэн үнэлгээний үр дүнг хэлэлцэв
Хууль зөрчсөн, хүнд суртал үүсгэсэн 113 албан тушаалтанд хариуцлага тооцохыг Ерөнхий сайд үүрэг болголоо
Хамтарсан хуралдаанаар 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдлийн төслийн гурав дахь хэлэлцүүлгийг хийв
Нөмрөгийн дархан цаазат газрын зэрлэг амьтдад идэш, тэжээл хүргэнэ
Ерөнхийлөгч ногдол ашиг тараах чиглэл өгсөн ч Сангийн сайд эсэргүүцэв
“Ноос, ноолуур, арьс ширэн бүтээгдэхүүн-2026” үзэсгэлэнд хөнгөн үйлдвэрийн салбарын үр дүнг танилцуулав
Азийн хөгжлийн банкны буцалтгүй тусламжийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа
Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн байж болзошгүй албан тушаалтнуудыг нарийвчлан шалгуулахаар шилжүүлэв
Ж.Цэвээнжав: Газрын тосны үйлдвэр байгуулахад технологио зөв сонгох хэрэгтэй
-Дархан-Уул аймагт Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барихаар болсон. Үйлдвэрийн байршил буруу гэсэн шүүмжлэл их байна. Энэ талаар та юу хэлэх вэ?
-Газрын тос боловсруулах үйлдвэр эх орондоо байгуулахаар ажиллаж байгаа нь сайшаалтай. Манайд түүхий эдийн тодорхой хэмжээний эх үүсвэр бий. Хэрэглээ ч байнга өсч байна. Гагцхүү үйлдвэрийг хаана, ямар хүчин чадалтай байгуулах вэ гэдгийг нухацтай бодох хэрэгтэй. Үйлдвэр түүхий эдээсээ их хамаардаг. Тэгэхээр түүхий эдээ хаанаас авах нь их чухал. Нөгөөтэйгүүр, манай улс газрын тосны нөөцийн хүчин чадлаа түшиглээд жижиг эсвэл том үйлдвэр байгуулах уу гэдэг нь ч чухал.
-”Петро Чайна Дачин Тамсаг”-аас түүхий эдээ авна гэж байгаа. Тээвэрлэлтийн хувьд маш өндөр зардал гарах тооцоог зарим мэргэжилтэн хийсэн байна лээ?
-Газрын тосны өтгөн шингэнээс хамаарахгүй байх. Гагцхүү таарсан технологийг зөв сонгох хэрэгтэй. Нэгдүгээрт, түүхий эд, эх үүсвэрийг хайх ёстой. Хоёрдугаарт, технологийн боловсронгуй нөхцөлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. Хамгийн чухал нь ганц түүхий эд болох шингэн газрын тос гаргахаас гадна нүүрсээ шингэрүүлэх бусад эх үүсвэрийг харгалзах ямар арга байгааг бодож олох ёстой юм.
-Та шатахууны чанарыг сайжруулах илтгэл тавьсан. Шатахууны чанарыг хянах багаж төхөөрөмж манайд хангалттай бий юү?
-”Монгол-93” одоогийн бидний хэрэглэж байгаа АИ-93, 92, 95 шатахууны дундын үзүүлэлтээр үйлдвэрлэж буй сайн чанарын түлш. Олон улсын евро-3 стандартынх. Цаашид татан авах шатахуунд чанарын хяналт байнга хийж, шинж чанар нь хадгалагдаж байгааг хянах хэрэгтэй. Манай улс хил гаалиар оруулж ирэхээс эхлүүлээд хэрэглээнд хүрэх хүртэл нь шатахууны чанарыг хянах боломжтой. Монгол шатахууныхаа 92 хувийг ОХУ, үлдсэнийг нь БНХАУ, БНСУ, Белорус улсаас авч байна. ОХУ-аас авдаг шатахууны үнийг бууруулахын тулд олон газраас худалдан авах хэрэгтэй. Мөн нүүрсийг шингэрүүлэх, шингэрүүлсэн хий хэрэглэх гэх мэт олон хүчин зүйл хэрэглэж болно. Нийлүүлэлт ихсэхээр аливаа бүтээгдэхүүний үнэ буурдаг. Тэгэхээр хоорондын өрсөлдөөнөөс үнийн хэлбэлзэл хамаардаг гэсэн үг юм.
Манай улс газрын тосны багагүй нөөцтэй ч гадаадын орнуудаас шатахууны хувьд хараат. Шатахууны үнэ нэмэгдэхээр өргөн хэрэглээний барааны үнэ дагаж өсдөг бичигдээгүй хуультай. Энэ бүхнийг халах зорилгоор Шинэчлэлийн Засгийн газраас Дархан-Уул аймагт газрын тос боловсруулах үйлдвэр барихаар болсон. Ингээд Монголын газрын тосны инженерүүдийн нийгэмлэгийн гүйцэтгэх захирал, профессор Ж.Цэвээнжав ямар байр суурьтай байгааг сонирхлоо.
-Дархан-Уул аймагт Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барихаар болсон. Үйлдвэрийн байршил буруу гэсэн шүүмжлэл их байна. Энэ талаар та юу хэлэх вэ?
-Газрын тос боловсруулах үйлдвэр эх орондоо байгуулахаар ажиллаж байгаа нь сайшаалтай. Манайд түүхий эдийн тодорхой хэмжээний эх үүсвэр бий. Хэрэглээ ч байнга өсч байна. Гагцхүү үйлдвэрийг хаана, ямар хүчин чадалтай байгуулах вэ гэдгийг нухацтай бодох хэрэгтэй. Үйлдвэр түүхий эдээсээ их хамаардаг. Тэгэхээр түүхий эдээ хаанаас авах нь их чухал. Нөгөөтэйгүүр, манай улс газрын тосны нөөцийн хүчин чадлаа түшиглээд жижиг эсвэл том үйлдвэр байгуулах уу гэдэг нь ч чухал.
-”Петро Чайна Дачин Тамсаг”-аас түүхий эдээ авна гэж байгаа. Тээвэрлэлтийн хувьд маш өндөр зардал гарах тооцоог зарим мэргэжилтэн хийсэн байна лээ?
-Газрын тосны өтгөн шингэнээс хамаарахгүй байх. Гагцхүү таарсан технологийг зөв сонгох хэрэгтэй. Нэгдүгээрт, түүхий эд, эх үүсвэрийг хайх ёстой. Хоёрдугаарт, технологийн боловсронгуй нөхцөлийг бүрдүүлэх шаардлагатай. Хамгийн чухал нь ганц түүхий эд болох шингэн газрын тос гаргахаас гадна нүүрсээ шингэрүүлэх бусад эх үүсвэрийг харгалзах ямар арга байгааг бодож олох ёстой юм.
-Та шатахууны чанарыг сайжруулах илтгэл тавьсан. Шатахууны чанарыг хянах багаж төхөөрөмж манайд хангалттай бий юү?
-”Монгол-93” одоогийн бидний хэрэглэж байгаа АИ-93, 92, 95 шатахууны дундын үзүүлэлтээр үйлдвэрлэж буй сайн чанарын түлш. Олон улсын евро-3 стандартынх. Цаашид татан авах шатахуунд чанарын хяналт байнга хийж, шинж чанар нь хадгалагдаж байгааг хянах хэрэгтэй. Манай улс хил гаалиар оруулж ирэхээс эхлүүлээд хэрэглээнд хүрэх хүртэл нь шатахууны чанарыг хянах боломжтой. Монгол шатахууныхаа 92 хувийг ОХУ, үлдсэнийг нь БНХАУ, БНСУ, Белорус улсаас авч байна. ОХУ-аас авдаг шатахууны үнийг бууруулахын тулд олон газраас худалдан авах хэрэгтэй. Мөн нүүрсийг шингэрүүлэх, шингэрүүлсэн хий хэрэглэх гэх мэт олон хүчин зүйл хэрэглэж болно. Нийлүүлэлт ихсэхээр аливаа бүтээгдэхүүний үнэ буурдаг. Тэгэхээр хоорондын өрсөлдөөнөөс үнийн хэлбэлзэл хамаардаг гэсэн үг юм.
0 Сэтгэгдэл
