Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банктай хамтран 4 төсөл хэрэгжүүлж байна
МАН-ын бүлэг 2027 оны хөгжлийн төлөвлөгөөний төслийг хэлэлцлээ
Их найрагч Д.Нацагдоржийн хөшөөнд цэцэг өргөлөө
“Хадгаламжтай аялал” аяны сугалаа үрждэг сар эхэллээ
Мэргэжлийн болон техникийн боловсролын сургалтын байгууллагын менежмент баялаг бүтээгчдэд шилжлээ
Ерөнхий сайд Н.Учрал: Эрх чөлөөний хүчинд, эдийн засгийн эрх чөлөөнд итгэж, хүндрэлийн мөчлөгийг хамтдаа сөрөн зогсож чадна
Монголын уран нугараачид чуулна
Үндсэн хуулийн цэцийн дунд суудлын хуралдаан боллоо
"ЭТТ" ХК хоёр удаагийн арилжаагаар 96 мянган тонн нүүрс борлуулжээ
Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хороо, Зайсан орчимд хоёр байршилд нийт 1.9 км авто зам барина
Эрвээхий мөхлийн ирмэгт иржээ
Зун цаг гэхээр л өөрийн эрхгүй өнгө алагласан цэцэг, гоёмсог хээ хуараар гоёсон эрвээхий нүдэнд буудаг. Загварынхан ч эрвээхэйг хөгжил баяр баясгалан, амьдралын гэрэл гэгээг илтгэсэн зохиомжиндоо ашиглах нь их. Зун цагийг хэрвээ эрвээхийгүйгээр төсөөлбөл ямар байх бол... Дэлхийн дулааралтай холбоотойгоор сүүлийн жилүүдэд Европын ихэнх орон хуурайшилттай, гантай байгаагаас болж эрвээхийний маш олон төрөл устаж үгүй болсоор байна хэмээн эрдэмтэд санаа зовниж эхэлжээ. Энэ тухай экологийн “Nature Climate Change” сэтгүүлд бичсэн байна. “Судалгааг эхлэхээс өмнө би амьтан ургамалд цаг агаарын өөрчлөлт ийм хүчтэй нөлөөлж байгаа гэдгийг төсөөлөө ч үгүй байлаа. Эрвээхий хуурайшилт ганг маш эмзгээр хүлээж авч байгаагаас харахад хагас зуун жилийн дараа энэ шавьжны маш олон төрөл нь устаж үгүй болох нь тодорхой байна.
Тэгэхээр бид хэрвээ эрвээхийтэй үлдэе гэж бодож байгаа бол энэ амьтны амьдрах орчинг бүрдүүлж нүүрс хүчлийн хий ялгаруулалтаа хязгаарлах хэрэгтэй байна” хэмээн Их Британийн Эксетера их сургуулийн эрдэмтэн Том Оливер бичжээ. Оливер түүний багийнхны тооцоолсноор хамгийн сүүлд амьд үлдэх магадлалтай зургаан зүйл эрвээхий дээр судалгаагаа төвлөрүүлэн хийсэн байна. Британийн эрдэмтэд сүүлийн жилүүдэд цаг уурын өөрчлөлт нь эдгээр амьтдын амьдрах орчныг өөрчилснөөс үүдэн мөхлийн ирмэгт хүргэжээ гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн юм. Butterfly “Monitoring Scheme” төслийн хүрээнд Британийн 129 газрын зургаан зүйл эрвээхэйний амьдралыг судалжээ. Эрдэмтэд эрвээхийний төрөл бүр дээр карт нээн хагас зуун жилийн хугацаанд хэрхэн хувирч өөрчлөгдөж буйг нарийн тэмдэглэжээ. Мөн энэ хугацаанд цаг уур хэрхэн өөрчлөгдсөнийг НҮБ-ын цаг уурын өөрчлөлтийн судалгаанд тулгуурлан шинжилсэн аж. Харамсалтай нь, эрвээхийнүүдийн амьдрах орчин усны хомсдлоос үүдэн хумигдсаар байгаль орчны өөрчлөлтөд хэт мэдрэмтгий энэхүү шавьжны амьд үлдэх магадлал нь тэгтэй тэнцүү гэсэн судалгааны дүн гарсан аж. Оливерын багийнхан энэхүү шавьжийг хамгаалж үлдэх гарц нь нүүрсхүчлийн хийг бууруулах гэж үзэн боломжийн хэрээр буулгаад байгаа ч эрвээхэйний амьдрах боломжийг 10,6 хувиар нэмэгдүүлсэн байна.
Зохиогчдын тайлбарласнаар уур амьсгалын өөрчлөлт нь эрвээхийний төрөл зүйлийг устаж үгүй болоход нөлөөлөөд зогсохгүй хэд хэдэн төрөл зүйлийнх нь хувьсал 21 дүгээр зууны хуурай уур амьсгалд дасан зохицох боломжийг олгохгүй байгаа аж. Тиймээс эрдэмтэд өөрийн орны болон бусад улсын эрх баригчдад хүлэмжийн хийн ялгаралтыг бууруулж, шавьж амьдрах орчныг нөхөн сэргээх арга хэмжээ яаралтай авахыг уриалж буй юм.
Зун цаг гэхээр л өөрийн эрхгүй өнгө алагласан цэцэг, гоёмсог хээ хуараар гоёсон эрвээхий нүдэнд буудаг. Загварынхан ч эрвээхэйг хөгжил баяр баясгалан, амьдралын гэрэл гэгээг илтгэсэн зохиомжиндоо ашиглах нь их. Зун цагийг хэрвээ эрвээхийгүйгээр төсөөлбөл ямар байх бол... Дэлхийн дулааралтай холбоотойгоор сүүлийн жилүүдэд Европын ихэнх орон хуурайшилттай, гантай байгаагаас болж эрвээхийний маш олон төрөл устаж үгүй болсоор байна хэмээн эрдэмтэд санаа зовниж эхэлжээ. Энэ тухай экологийн “Nature Climate Change” сэтгүүлд бичсэн байна. “Судалгааг эхлэхээс өмнө би амьтан ургамалд цаг агаарын өөрчлөлт ийм хүчтэй нөлөөлж байгаа гэдгийг төсөөлөө ч үгүй байлаа. Эрвээхий хуурайшилт ганг маш эмзгээр хүлээж авч байгаагаас харахад хагас зуун жилийн дараа энэ шавьжны маш олон төрөл нь устаж үгүй болох нь тодорхой байна.Тэгэхээр бид хэрвээ эрвээхийтэй үлдэе гэж бодож байгаа бол энэ амьтны амьдрах орчинг бүрдүүлж нүүрс хүчлийн хий ялгаруулалтаа хязгаарлах хэрэгтэй байна” хэмээн Их Британийн Эксетера их сургуулийн эрдэмтэн Том Оливер бичжээ. Оливер түүний багийнхны тооцоолсноор хамгийн сүүлд амьд үлдэх магадлалтай зургаан зүйл эрвээхий дээр судалгаагаа төвлөрүүлэн хийсэн байна. Британийн эрдэмтэд сүүлийн жилүүдэд цаг уурын өөрчлөлт нь эдгээр амьтдын амьдрах орчныг өөрчилснөөс үүдэн мөхлийн ирмэгт хүргэжээ гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн юм. Butterfly “Monitoring Scheme” төслийн хүрээнд Британийн 129 газрын зургаан зүйл эрвээхэйний амьдралыг судалжээ. Эрдэмтэд эрвээхийний төрөл бүр дээр карт нээн хагас зуун жилийн хугацаанд хэрхэн хувирч өөрчлөгдөж буйг нарийн тэмдэглэжээ. Мөн энэ хугацаанд цаг уур хэрхэн өөрчлөгдсөнийг НҮБ-ын цаг уурын өөрчлөлтийн судалгаанд тулгуурлан шинжилсэн аж. Харамсалтай нь, эрвээхийнүүдийн амьдрах орчин усны хомсдлоос үүдэн хумигдсаар байгаль орчны өөрчлөлтөд хэт мэдрэмтгий энэхүү шавьжны амьд үлдэх магадлал нь тэгтэй тэнцүү гэсэн судалгааны дүн гарсан аж. Оливерын багийнхан энэхүү шавьжийг хамгаалж үлдэх гарц нь нүүрсхүчлийн хийг бууруулах гэж үзэн боломжийн хэрээр буулгаад байгаа ч эрвээхэйний амьдрах боломжийг 10,6 хувиар нэмэгдүүлсэн байна.
Зохиогчдын тайлбарласнаар уур амьсгалын өөрчлөлт нь эрвээхийний төрөл зүйлийг устаж үгүй болоход нөлөөлөөд зогсохгүй хэд хэдэн төрөл зүйлийнх нь хувьсал 21 дүгээр зууны хуурай уур амьсгалд дасан зохицох боломжийг олгохгүй байгаа аж. Тиймээс эрдэмтэд өөрийн орны болон бусад улсын эрх баригчдад хүлэмжийн хийн ялгаралтыг бууруулж, шавьж амьдрах орчныг нөхөн сэргээх арга хэмжээ яаралтай авахыг уриалж буй юм.
0 Сэтгэгдэл
























