Баянзүрх дүүргийн 14 дүгээр хороонд 640 хүүхдийн суудалтай сургуулийг улсын комисс хүлээн авлаа
А.Баяр: Насанд хүрээгүй иргэн суррон унахыг бүрэн хориглоно
Барилгын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй ААН-үүдэд шалгалт хийж эхэллээ
“Саньяа-2026" Азийн элсний VI наадамд Монгол Улсаас 55 тамирчин өрсөлдөнө
Гэр бүлийн хөгжлийг дэмжих тухай хуулийн төслийг олон нийтэд нээлттэй хэлэлцүүллээ
Н.Учрал: Улс төрийн тоглоом улс орны шоглоом болох учиргүй
Туслах сувилагчдыг чадавхжуулна
Урин дулааны улиралд гар, хөл, амны өвчнөөс сэргийлье
С.Баяр-Очир: Хоёр хугацаат цэргийн хооронд гарсан асуудал, офицер ахлагч оролцоогүй гэдгийг баттай хэлье
Үндэсний баялгийн сангийн орлогын эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй
Засгийн газрын дунд хугацааны 5 тэрбум ам.долларын бонд гаргахыг дэмжив
Ардчилсан намын бүлэг ээлжит хурлаараа 2013 оны Төсвийн тухай хууль, Хүний хөгжлийн тухай хууль, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийг хэлэлцсэн байна.
Хэлэлцсэн асуудлын талаар бүлгийн ахлагч Д.Эрдэнэбат мэдээлэл хийв. Өмнө засгийн хийж амжаагүй ажил, АН-ын мөрийн хөтөлбөрт тусгасан зүйлийг ямар байдлаар санхүүжүүлэх вэ гэдгийг ярилцжээ. Ингэхдээ Засгийн газрын дунд хугацааны таван тэрбум ам.доллар гаргахыг АН бүлэг дэмжжээ. Үүнээс эхний ээлжинд 1,5 тэрбум долларыг Шинэчлэлийн Засгийн газрын үеийн бүтээн байгуулалтад зарцуулах нь зүйтэй гэж үзжээ. Ингэхдээ энэ мөнгийг хэрхэн ямар замаар зарцуулах вэ гэдгээр гишүүдийнхээ саналыг сонссон байна.
Гишүүдийн зүгээс энэ мөнгийг хавтгайрсан халамжид зарцуулах хэрэггүй, түүний оронд хувийн сектороо дэмжих, экспорт, арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулах зөв гэж үзжээ. Арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулснаар жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих боломжтой гэдэгт санал нэгдсэн байна.
Шинэчлэлийн Засгийн газрын анхны төсвийн талаар АН гишүүд ярьжээ. Энэ төсвөөр төсвийн алдагдлыг ДНБ-ны хоёр хувьд барина гэж байгаа. Ирэх оны төсөв 360 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай, нийт зарлага 7,4 их наяд байх ерөнхий зураг гаргажээ. Төсөв батлагдахаас наана АН ажлын хэсэг байгуулж ажиллуулах нь зүйтэй гэж санал нэгджээ. Ингэхэдэ жижиг дунд үйлдвэрт олгох зээлийг өгөх нь зөв үү, үгүй юу гэдгийг судлахаар болж. Мөн 2000 оноос хойш Монгол Улсын Засгийн газар Газрын тосны салбарынханд татварын хөнгөлөлт эдлүүлсэн аж. Өөрөөр хэлбэл, энэ хугацаанд газрын тосны салбарт хөрөнгө оруулж, хайгуул болон олборлолт явуулсан аж ахуйн нэгжүүдээс татвар аваагүй гэсэн үг. Тэгвэл газрын тосны салбарынхнаас татвар авах нь зөв, цаашид татвар ногдуулъя гэж АН-ынхан дэмжсэн байна. Ингэж татвар авбал жилд газрын тосны салбараас Улсын төсөвт10 гаруй тэрбум төгрөг орж ирэх ерөнхий тооцоо гарсан байна.
Энэ жилийн төсвийн тухайд онцлогтой байгаа. Учир нь, орон нутагт эрх мэдлийг нь шилжүүлсэн. Ингэснээр орон нутгийн засаг, захиргаа өөрсдийнхөө хөрөнгө мөнгийг зарцуулах эрхтэй болж байгаа юм. Орон нутгийн төсөв өмнө нь нийт төсвийн есөн хувийг эзэлдэг байсан бол ирэх жилээс 20,7 хувь буюу 2,3 дахин өсөөд байгаа юм. АН-ын гишүүд хяналт, хариуцлагыг ярилцаж, бэлэн мөнгөний нийлүүлэлтийг хязгаарлах бодлого барина гэв.
Ирэх онд төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэхэд зориулж улсын төсөвт 100 гаруй тэрбум төгрөг тусгажээ.
Мөн сүүлийн үед маргаантай зүйл болоод байгаа зүйл бол Оюутолгойн гэрээ. Энэ гэрээнд АН-ынхан өөрчлөлт оруулах нь зөв гэдэгт санал нэгджээ.
Хэлэлцсэн асуудлын талаар бүлгийн ахлагч Д.Эрдэнэбат мэдээлэл хийв. Өмнө засгийн хийж амжаагүй ажил, АН-ын мөрийн хөтөлбөрт тусгасан зүйлийг ямар байдлаар санхүүжүүлэх вэ гэдгийг ярилцжээ. Ингэхдээ Засгийн газрын дунд хугацааны таван тэрбум ам.доллар гаргахыг АН бүлэг дэмжжээ. Үүнээс эхний ээлжинд 1,5 тэрбум долларыг Шинэчлэлийн Засгийн газрын үеийн бүтээн байгуулалтад зарцуулах нь зүйтэй гэж үзжээ. Ингэхдээ энэ мөнгийг хэрхэн ямар замаар зарцуулах вэ гэдгээр гишүүдийнхээ саналыг сонссон байна.
Гишүүдийн зүгээс энэ мөнгийг хавтгайрсан халамжид зарцуулах хэрэггүй, түүний оронд хувийн сектороо дэмжих, экспорт, арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулах зөв гэж үзжээ. Арилжааны банкны зээлийн хүүг бууруулснаар жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих боломжтой гэдэгт санал нэгдсэн байна.
Шинэчлэлийн Засгийн газрын анхны төсвийн талаар АН гишүүд ярьжээ. Энэ төсвөөр төсвийн алдагдлыг ДНБ-ны хоёр хувьд барина гэж байгаа. Ирэх оны төсөв 360 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай, нийт зарлага 7,4 их наяд байх ерөнхий зураг гаргажээ. Төсөв батлагдахаас наана АН ажлын хэсэг байгуулж ажиллуулах нь зүйтэй гэж санал нэгджээ. Ингэхэдэ жижиг дунд үйлдвэрт олгох зээлийг өгөх нь зөв үү, үгүй юу гэдгийг судлахаар болж. Мөн 2000 оноос хойш Монгол Улсын Засгийн газар Газрын тосны салбарынханд татварын хөнгөлөлт эдлүүлсэн аж. Өөрөөр хэлбэл, энэ хугацаанд газрын тосны салбарт хөрөнгө оруулж, хайгуул болон олборлолт явуулсан аж ахуйн нэгжүүдээс татвар аваагүй гэсэн үг. Тэгвэл газрын тосны салбарынхнаас татвар авах нь зөв, цаашид татвар ногдуулъя гэж АН-ынхан дэмжсэн байна. Ингэж татвар авбал жилд газрын тосны салбараас Улсын төсөвт10 гаруй тэрбум төгрөг орж ирэх ерөнхий тооцоо гарсан байна.
Энэ жилийн төсвийн тухайд онцлогтой байгаа. Учир нь, орон нутагт эрх мэдлийг нь шилжүүлсэн. Ингэснээр орон нутгийн засаг, захиргаа өөрсдийнхөө хөрөнгө мөнгийг зарцуулах эрхтэй болж байгаа юм. Орон нутгийн төсөв өмнө нь нийт төсвийн есөн хувийг эзэлдэг байсан бол ирэх жилээс 20,7 хувь буюу 2,3 дахин өсөөд байгаа юм. АН-ын гишүүд хяналт, хариуцлагыг ярилцаж, бэлэн мөнгөний нийлүүлэлтийг хязгаарлах бодлого барина гэв.
Ирэх онд төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэврийг нэмэгдүүлэхэд зориулж улсын төсөвт 100 гаруй тэрбум төгрөг тусгажээ.
Мөн сүүлийн үед маргаантай зүйл болоод байгаа зүйл бол Оюутолгойн гэрээ. Энэ гэрээнд АН-ынхан өөрчлөлт оруулах нь зөв гэдэгт санал нэгджээ.
Г.Даваа
0 Сэтгэгдэл
