МАН-ын Бага хурал ирэх сарын 5-нд буюу дараа долоо хоногийн даваа гарагт хуралдах нь. Энэ бага хурал өнгөрсөн хугацаанд болсон шат шатны таван ч сонгуульд ялагдсан улс төрийн энэ том хүчний өнөөгийн байдал, цаашид яах тухай нарийн хэлэлцэж, энэ бүхнийг хамгийн нарийн шүүлтүүрээр шүүх Их хурлаа хэзээ хуралдахыг зарлана.
Олон удаагийн сонгуулийг өөрийн эрх мэдэл, захиргаанд байсан төрийн байгууллагуудыг захиргаадан байж булхай луйвраар явуулж, төрийн эрхийг нэг ёсондоо хууль бусаар эзэмшиж байсан МАН, шударга төр тогтнож, сонгуулийг шударга ёсоор явуулаад ирэхээр үнэнд гүйцэгдэж ялагдсан нь маргахын аргагүй үнэн. Ийм шударга ёс тогтоохгүйн төлөө, сонгуулийг шударгаар явуулахгүйн төлөө МАН хэчнээн тэмцээд, маргалдаад дийлээгүй.
Одоо энэ бүхэн нь илрээд,үнэнд гүйцэгээд ирэхийн цагт МАН коммунизмаа хэчнээн сангалзаад, өчнөөн уйлагнаад ч  яах аргагүй түүхийн давцанд арчаагүй хүчин болох нь харагдаад эхэллээ. Одоо яах вэ.
Мэдээж ороо бусгаа цагт хонжоо хайсан бүхэн эрх мэдэл рүү тэмүүлдэг ёсоор нэгэн цагт төрөөс мөнгө луйвардан энэ намд, эрхтэн дархтан руу нь мөнгө цутгаж байж хөл дээрээ боссон луйварчин залуус толгойгоо өндийлгөж байна. Энэ бол хуучны, Хадгаламж зээлийн хоршооны луйвраар намдаа нэр нүүр олсон залуучууд. Одоо тэд энэ намын толгойд гарах цаг болсон гэж улайран зүтгэж байна. Мэдээж тэд намын дарга нарын хөлд сөгдөж, төрөөс луйвардсан мөнгөнийхөө ихэнхийг дарга нартаа өгч байсныхаа хариуг авч, өөрсдөө ихэнхийг нь авдаг болохын төлөө зүтгэж байгаа.
Нөгөө талд нь мэдээж хуучинсаг коммунистууд. Энд МАН-ын өнөөгийн дарга, ЗХУ-д Нийгмийн Ухааны академи төгсч, Коммунизм судалсан Ө.Энхтүвшин, хотын мэр байж, нийслэлийн бүхий л газрыг наймаалж хөлжсөн М.Энхболд, улаан хэрүүлч Ц.Нямдорж нар.... гэх хүмүүс  байгаа.
Гэхдээ энэ намын хэн нь хэнтэйгээ хэрэлдэж, аль амралтад очиж ямар хор найруулан, хэн нь дарга болж, хэнийгээ ивээлдээ авах  нь хамаагүй. Хамгийн гол нь монголд 92 жилийн туршид оршин тогтноод ирсэн, улс төрийн томоохон энэ хүчин цаашид оршин тогтнох уу, үгүй юу гэдэг асуудал байна. Бүхнийг эсэргүүццэн жагсч, буйдантай сууж, үүгээрээ тэнэг мангаараа илчилдэг ядруу хүчин байх уу, үнэхээр улс төрийн хүчирхэг сөрөг хүчин байж, улс орны хөгжилд хувь нэмэр оруулдаг улс төрийн хүчин байх уу гэдэг л чухал.
Үүний тулд яах вэ гэдэг л...
Хамгийн гол асуудал нь энэ нам цэвэрших. Юун түрүү нийслэлийн газрыг наймаалж баяжин, ард түмний дунд нэр нүүрээ алдсан М.Энхболд, төр, ард түмний  дунд нэр нүүргүй болж намынхаа нэрийг шаварт хутгасан Ц.Нямдорж, Сү.Батболд ..... мэтийн бузар амьтдаасаа хурдан салах ёстой юм болов уу.
Нөгөө талд нь төрийн мөнгөнөөс луйвардаж идэж завшин, төрийг ч, намаа ч гутаасан авлигачдаа бушуухан ил гарган зарлаж, МАН гэдэг улсөрийн энэ нам шударга, ард түмнийхээ төлөө байдаг гэдгээ зарлах нь юу юунаас чухал байна. Яг үнэнээр нь зарлавал нэгэн цагт энэ намын нэр нүүр болж явсан бараг бүх хүний үнэн нүүр илэрнэ дээ. Яахав, тэгээд нэр цэвэр залуус нь үлдэг л дээ.
Өнөөдөр хэдийнээ зах зухаас нь ил болоод байгаа ЭМЯ-ны сайд Б.Хүрэлбаатар, Төрийн нарийн бичгийн дарга, БСШУ-ны сайд Ё.Отгонбаяр, Газрын тосны газрын дарга Амарсайхан......нар, тэднийхээ хамсаатан, ард нь нуугдсан  бүхнийг үнэнээр нь илчилчихвэл 92 жилийн түүхтэй энэ намын нэр хүнд олон түмний дунд бага ч гэсэн дээшлэх найдлага байна.
Гэхдээ яг үнэнийг хэлэхэд уургалагч нь энэ хүмүүс, уутлагч нь МАН өөрөө  байсан болохоор бас хэцүү л дээ. Энэ намын үе үеийн дарга тэргүүн байж, энэ л хүмүүсийнхээ төрөөс луйвардаж олсон мөнгөөр хөлжиж байсан, намын дарга М.Энхболд, С.Баяр, Сү.Батболд, Ө.Энхтүвшин нар ингэж илчилж чадахгүй л дээ. Харин залуу хүмүүс цөс ихтэй байдаг болохоор “Шинэчилье” хөдөлгөөнийхөн магадгүй юм. Тэд өөрсдийнхөө оролцоогүй луйвар булхайг илчлэхээс сийхгүй.
Үнэнийг хэлэхэд энэ нам дотроо бугласан идээ бээр, идээчин уугаачингуудаа чин үнэнээр илчлээд, нэг удаа биеэ ариусгачихвал олон түмэн итгэж найдан  “За яахав дээ” гэж магадгүй юм.
Түүнээс биш өмнө үйлдсэн хэлмэгдүүлэл энэ тэрийг байг гэхэд өнгөрсөн 20 жилд хийсэн мянга түмэн луйвар, худал хуурмаг үйлийнх нь төлөө сүүлийн таван ч сонгуулиар энэ намд ард түмэн үнэлгээгээ өгчихлөө шүү дээ. Ер нь бол энэ нам хэн бэ гэдгийг ард түмэн, бүр 1990 оноос мэддэг болоод аль хэдийнээсонголтоо хийчихсэн. Даанч энэ нам, энэ намын эрх баригчид сонгуулийг будлиантуулж, хууль бусаар төрийн эрхийг аван хөлжиж баяжиж байсан л болохоос биш.
Багацуул залууст албан тушаал амлаж  толгойг нь эргүүлж луйвартаа татан оруулдаг  нь өнгөрлөө, сохроор итгэдэг ахмадууд нь тэртэй тэргүй орчлонгийн жамаар цөөрч байна. Одоо тэгээд энэ МАН гэдэг хийрхэлт байгууллага яахав.....
Үнэнээ дэлгээд, уучлал гуйгаад...........нэг үзвэл яадаг юм бол....
Даанч  засгийн тэргүүн байснаасаа аваад хороо, багийн Засаг дарга хүртлээ намын батлах өвөртөлсөн бүх хүн нь энэ луйварт холбоотой юм болохоор бас хэцүү л дээ...... Ухаандаа Сэлэнгэ аймгийн Засаг дарга байсан Ж.Эрдэнэбат, МАН-ын нарийн бичгийн дарга, НАМЗХ-ийн тэргүүн Оюун-Эрдэнэ нар гэхэд л өнөөдөр “Шинэчилье” хөдөлгөөний гол хүн болоод харайж яваа ч хуучин дарга нартайгаа хувааж идэж байсан болохоор бүхнийг дэлгэнэ гэхэд хэн ч итгэхгүй, өөрсдөө ч чадахгүй л дээ.
Яах юм...”Миний төрөөс луйвардсан өчнөөн сая төгрөгнөөс манай намын дарга энэ нөхөр төдийг нь авсан” гэлтэй ч биш.......
За гэхдээ харж л байя. Тэр МАН-ын бага хурал дээр чинь.................Яаж шинэчлэгдэх нь вэ.
МАН-ын удирдлагууд элий балай  солиотой юм яриад, эрх мэдэл албан тушаал гуйгаад энд тэнд буйдан дээр суугаад балайтаад байхгүй эрүүл ухаанаар энэ улс орны хөгжилд  нэмэр тус болоод, жинхэнэ ухаалаг, хүчтэй сөрөг хүчин байгаасай гэж хэн хүнгүй хүсч л байна санж.
Өөрсдийнх нь хэлээд байдгаар эрх баригчдыг хүчээр түрэмгийлээд, дураараа авирлахгүй байхад ухаалаг, эрүүл сөрөг хүчний дуу хоолой хэрэгтйэ л байна санж.