УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогттой цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-УИХ-ын ээлжит бус чуулганыг хуралдуулахаар ярьж байна. Чуулганаар ямар асуудал хэлэлцэх ёстой гэж үзэж байна вэ?
-Гадаадын хөрөнгө оруу­лалтын тухай хуулиас болж, хө­рөнгө оруулалт үргэсэн мэтээр ярьж, тайлбарлаж байна. Дэлхий нийтээр нийгэм, эдийн засгийн байдал сайнгүй байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор Монгол Улсын экспортын бараа бүтээгдэхүүний үнэ буурсан. Нөгөөтэйгүүр, эдийн засаг хүнд байгаа энэ үед гадаадын хөрөнгө оруулагч томоохон компаниуд хүнд­рэлийг далимдуулан манай эрх баригчдыг буулгаж ава­хыг оролдож байна. Мөн Га­даа­дын хөрөнгө оруулалталттай хуульд зохицуулах ёстой зүйл заалтууд бий. Тухайлбал, гадаадын хө­рөнгө оруулалт уул уурхай, ашигт малтмалын салбарт орж ирдэг байхад Ашигт малтмалын тухай хуульд тодорхой бус байна. Тиймээс нэн тэргүүнд энэ хуулийг шинэчилж, батлах шаардлага тулгарсан.
 
-Оюу толгойн далд уур­хайн бүтээн байгуу­лал­­тын ажил зогссон. Энэ асуудалд та байр сууриа илэрхийлэхгүй юү?
-Манайхан Рио Тинтог Монголд Хөрөнгө оруулсныхаа дараа ашиггүй ажилла гэж хэлээгүй. Гадаадынхан илүү ашиг­тай, Монголчууд бага ашиг олж болохгүй. Харилцан ашигтай хамтран ажиллах санал тавьж буй юм. Байгалийн баялаг бол Монголын ард түмний өмч учраас тэднийг төлөөлөн төр засагт ажиллаж байгаа хүмүүс иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалахын төлөө бодлого үйл ажиллагаагаа явуулах ёстой. Тэр үүднээс энэ асуудлыг  шийдэхийг шаардаж буй юм.

-Эдийн засагт үүссэн хямралыг даван туу­лах төлөвлөгөө гаргаж ирэх ёстой гэж та хэлж байсан.
-Засгийн газар ээлжит бус чуулганаар ямар асуудал хэлэлцүүлэх талаар оруулж ирэх ёстой. 2009, 2010 оны хямралын үед бид эрсдэлгүй давах төлөвлөгөө баталж бай­сан. Гэтэл одоогийн Зас­гийн газар хямралыг давах төлөвлөгөө оруулж ирэхгүй байна. Гадаадын хөрөнгө оруу­лалтын тухай, Ашигт малтмалын тухай болон бусад хуулиас гадна улс орны нийгэм, эдийн засгийг хэрхэн тогтвортой байлгах талаархи гарцыг эрэлхийлэх ёстой. Хэрэв оруулж ирвэл бид хамгийн түрүүнд зөвшилцөх юм. Засгийн газар хуулийг хэрэгжүүлдэг байгууллага учраас ажилдаа санаачилгатай хариуцлагатай хандах ёстой. Харин энэ ажлыг хийж дий­лэхгүй байгаа бололтой. Хаврын чуулганы төгсгөлд намрын чуулганаар хэлэлцэх асуудлын жагсаалтыг баталсан. Энэ үед 17 асуудал хэлэлцэхээс гадна цаг үеийн нөхцөл байдалтай холбогдуулан ний­гэм, эдийн засаг, улс орны амьдралд тулгамдаж буй асуудлыг хэлэлцэхээр төлөвлөсөн.

-Гашуунсухайтын  боомт дээр нарийн царигтай төмөр зам тавих асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаас гар­галаа. Энэ асуудал удахгүй УИХ-аар хэлэлцэгдэнэ. Үүнд сөрөг хүчний төлөөллийн хувьд ямар байр суурьтай байна вэ?
-Төрөөс төмөр замын чиглэлд баримтлах бодло­гыг 2010 онд баталсан. Таван­толгой-Сайншанд-Дор­нод, Тавантолгой-Гашуун­сухайт чиг­лэлд төмөр зам тавихаар болсон. 2010 онд баталсан баримт бичигт Монгол Улсын үндсэн төмөр зам өргөн царигтай байна, салбарлан гадагш шууд гарах чиглэлийг Засгийн газар шийдвэрлэхээр заасан. УИХ-ын баталсан тогтоолын хүрээнд Засгийн газар шийдвэрээ гаргасан байх. Цагаан хаднаас цааш нарийн төмөр зам тавих нь УИХ-ын тогтоолын төслийг зөрчөөгүй. Экспортын гол бараа бүтээгдэхүүн, валютын нөөцийг бүрдүүлэх чухал салбар учраас бид нүүрснийхээ экспортыг хэрхэн тогтвортой болгох, валютын нөөцөө нэмэгдүүлэхэд анхаарах ёстой. Энэ дашрамд, нэг зүйлийг хэлэ­хэд, нүүрсээ уурхайгаас шууд төмөр зам руу ачдаг боломж бололцоог хайх ёстой. Олон шат дамжлагаар хийх нь хор хохирол ихтэй. Эхийг нь эцээж, тугалыг нь тураахгүйгээр асуудалд хандвал бид юу ч хожихгүй.

-МАН-ын Их хурлыг зохион байгуулах ажлын хэсэг байгуулагдсан. Ажлын хэсэг ямар асуудлыг судалж байгаа юм бол?
-Намын Их хурлаар бүтэц зохион байгуулалт, үзэл ба­римт­лал,  дүрэм, мөрийн хөтөлбөр зэрэг олон асуудлыг хэлэлцэнэ. Тэр болгоныг тус бүрт нь хариуцсан ажлын хэсэг байгуулагдсан. Энэ удаагийн хурлаар бид намынхаа дотоод асуудлыг ярихаас гадна Монгол Улсын нийгэм эдийн засгийн өмнө тулгамдаж буй зүйлүүдийг хэлэлцэхээрээ онц­логтой. Улс орныхоо ний­гэм, эдийн засгийн бай­далд үнэлэлт дүгнэлт өгч, хям­ралыг хэрхэн даван туулах талаар санал бодлоо солилцоно.  

-Эдийн засаг хямарч байна гэх тооцоо судалгааг танай намын бүлгээс гаргаж тавиад буй  ч Ерөнхий сайд бүх зүйл хэвийн гэж хэлсэн. Энэ талаар та юу хэлэх вэ?
-Миний зөв, буруу гэж нэгнийгээ буруутгаад яах вэ. Бодит байдал ард түмний нуруун дээр ачаа болж л мэдэгдэнэ шүү дээ. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр ярьсан болгон үнэн эсвэл худлаа байдаг гэдэг үүднээс ард түмэн битгий хандаасай. Өөрсдийнх нь амьдрал сайжирсан уу, үгүй юү гэдгийг дэнслээд үзэхэд л мэдэгдэнэ. Тэд өргөн хэрэглээний барааны үнээр үнэлэлт, дүгнэлт өгөх хэрэгтэй. Бараа бүтээгдэхүүний үнэ хямдарсан гээд Ерөнхий сайд ярихаар түүнд итгэж, шилний цаанаас чихэр долоож амьдрах цаг биш байх. Улс төрчид хэрэлдэж, маргалдан, бие биендээ цэцэрхэлгүйгээр нэг тийш харан асуудлыг шийдэх хэрэгтэй.

-Намын Их хурлаар дотоод бүтцийн асуу­д­лыг яри­на. “Шинэчилье” хөдөлгөө­нийхөн өнгөрсөн хугацаанд МАН-ын авлига авсан гэх болон гэмт хэрэгт холбогдоод буй хүмүүсийг цэвэрлэнэ гээд байгаа. Үнэхээр цэвэрлэгээ хийх шаардлагатай юм уу?
-МАН ахмад, дунд, залуу үеийн хэлхээн дээр явдаг. Өөрөөр хэлбэл, уламжлал, шинэч­лэлийн бодлогыг хос­луулж явж ирсэн. Хэн нэгнийг буруутгаад байх шаардлага байхгүй. Болж байгаа зүйлийг сайшааж, болохгүйг нь ярьж хэлэлцэнэ. 1970-аад оны залуус энэ байр сууринаас хандаж байгаа.