Улаанбаатар хотын төв магистраль 16 гол шугамыг тавдугаар сарын 15-наас засаж эхэлнэ
Торгох шийтгэл оногдуулсан шийдвэрийг хүчингүй болгож, 579 иргэний зөрчигдсөн эрхийг сэргээжээ
Монгол Улсын иргэдийг хил дамнуулан худалдаалсан хэргийг шүүхээр шийдвэрлүүллээ
ЕРӨНХИЙ САЙД Г.ЗАНДАНШАТАР МОНГОЛ, ВЬЕТНАМ УЛСЫН САНСРЫН БААТРУУДЫГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА
“Ногоон ирээдүй” хөтөлбөрийн хүрээнд 2700 шинэ мэргэжилтэн бэлтгэнэ
Галт зэвсгийн тухай хуулийг боловсронгуй болгож, шинэчлэн найрууллаа
Б.Одбаяр: Туулын хурдны замын трасс болон багана тулгуурт өртөөгүй завсрын хэсгүүдэд бургас шилжүүлэхгүй
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Завхан аймагт ажиллаж байна
МОНГОЛ УЛСЫН СТРАТЕГИЙН АЧ ХОЛБОГДОЛ БҮХИЙ "ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ" ХК
“Р.ЧОЙНОМ–90 ЖИЛ ТУСГАЙ ҮЗЭСГЭЛЭН НЭЭЛТЭЭ ХИЙЛЭЭ
УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙГ ЭГҮҮЛЭН ТАТАХ ХУУЛЬТАЙ БОЛОХЫГ Ж.БАТЗАНДАН ГИШҮҮН ХҮСЧЭЭ
УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай хуулийн төсөл УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандан санаачилжээ. Одоогийн парламентад тойргоос иргэдийн саналыг авч шууд сонгогдсон 48 гишүүн бий. Хэрэв тойргоос тань сонгогдсон гишүүд ажлаа хангалтгүй хийж, иргэдийнхээ итгэлийг алдсан бол энэ хуулийн дагуу эгүүлэн татах үндэслэл болох аж. Нийт сонгогчдын гуравны хоёроос доошгүй нь тухайн гишүүнийг эгүүлэн татах санал гаргах эрхтэй болох нь. Тэдний гаргасан саналыг УИХ-аар авч хэлэлцэн, шийдвэрлэх аж. Харин намын жагсаалтаар УИХ-д орж ирсэн 28 гишүүнийг намын төлөөллийн төв байгууллагаас эгүүлэн татах санал гаргаж, түүнийг нь парламент хүлээн авах юм бол төрийн түшээ байх эрхгүй болно гэсэн үг гэнэ.
Үндсэн хуулийн гуравдугаар зүйлийн нэгд “Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдэлнэ”, мөн хуулийн 23 дугаар зүйлийн нэгд “УИХ-ын гишүүн бол ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтална” гэж заасан. Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 21 дүгээр зүйлд “Ард түмний хүсэл зориг нь төрийн эрх мэдлийн үндэс байна” гэж дурддаг. Энэ бүхнээс үзэхэд УИХ-ын гишүүн бол ард түмнээс сонгогдсон төлөөлөл, тэдний хүсэл зоригийг илэрхийлэх учиртай. Үүнийгээ биелүүлж чадахгүй бол иргэд өөрсдөө санал гаргаж, эгүүлэн татах санал асуулга явуулах боломжийг уг хуулиар бүрдүүлж өгч байгаа гэлээ.
Түүний тайлбарласнаар Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал, Үндсэн хуультай зөрчилдөхгүй гэж зарим хуульч үзсэн учир удахгүй УИХ-ын дарга өргөн барихаар болжээ. Ж.Батзандан гишүүн “Иргэд зарим гишүүн сонгогдчихоод алга болдог, тойргоороо ирдэггүй гэсэн гомдол хэлдэг. Иймээс эгүүлэн татах тухай хууль байх ёстой. Энэ хуулийн төслийг сайтар ярилцаж хэлэлцэх хэрэгтэй. Иргэд УИХ-ын гишүүнийг үүргээ биелүүлэн ажиллаж чадаагүй гэж үзвэл баримт, үндэслэлээ хуулийн дагуу гаргаад хандах эрхтэй болно.
Үүнийг нь УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж, шийдвэрлэнэ. Тиймээс хуулийн төслөө өнөөдрөөс иргэд, олон нийтээр хэлэлцүүлж эхэлнэ. Тойргийн нийт сонгогчийн гуравны хоёрын санал гэдэг өндөр босго учраас хэн нэгэн зорилготойгоор гишүүнийг татах асуудал оруулахгүй байх. Эгүүлэн татах зарчим зайлшгүй байх нь ардчиллын амин сүнс юм.
Ардчилал өндөр хөгжсөн АНУ, Канад, Швейцарь улсад сонгуульт албан тушаалтнуудыг эгүүлэн татах эрх иргэдэд нь байдаг. Ийм хууль Монголд ч гэсэн байх ёстой” гэв. Мөн удахгүй тэрээр Нийслэлийн Засаг даргыг ард иргэдээс шууд сонгодог байх тухай хуулийн төсөл боловсруулж буйгаа УИХ-д өргөн барина гэлээ.
УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах тухай хуулийн төсөл УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандан санаачилжээ. Одоогийн парламентад тойргоос иргэдийн саналыг авч шууд сонгогдсон 48 гишүүн бий. Хэрэв тойргоос тань сонгогдсон гишүүд ажлаа хангалтгүй хийж, иргэдийнхээ итгэлийг алдсан бол энэ хуулийн дагуу эгүүлэн татах үндэслэл болох аж. Нийт сонгогчдын гуравны хоёроос доошгүй нь тухайн гишүүнийг эгүүлэн татах санал гаргах эрхтэй болох нь. Тэдний гаргасан саналыг УИХ-аар авч хэлэлцэн, шийдвэрлэх аж. Харин намын жагсаалтаар УИХ-д орж ирсэн 28 гишүүнийг намын төлөөллийн төв байгууллагаас эгүүлэн татах санал гаргаж, түүнийг нь парламент хүлээн авах юм бол төрийн түшээ байх эрхгүй болно гэсэн үг гэнэ. Үндсэн хуулийн гуравдугаар зүйлийн нэгд “Монгол Улсад засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байна. Монголын ард түмэн төрийн үйл хэрэгт шууд оролцож, мөн сонгож байгуулсан төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан энэхүү эрхээ эдэлнэ”, мөн хуулийн 23 дугаар зүйлийн нэгд “УИХ-ын гишүүн бол ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтална” гэж заасан. Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 21 дүгээр зүйлд “Ард түмний хүсэл зориг нь төрийн эрх мэдлийн үндэс байна” гэж дурддаг. Энэ бүхнээс үзэхэд УИХ-ын гишүүн бол ард түмнээс сонгогдсон төлөөлөл, тэдний хүсэл зоригийг илэрхийлэх учиртай. Үүнийгээ биелүүлж чадахгүй бол иргэд өөрсдөө санал гаргаж, эгүүлэн татах санал асуулга явуулах боломжийг уг хуулиар бүрдүүлж өгч байгаа гэлээ.
Түүний тайлбарласнаар Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал, Үндсэн хуультай зөрчилдөхгүй гэж зарим хуульч үзсэн учир удахгүй УИХ-ын дарга өргөн барихаар болжээ. Ж.Батзандан гишүүн “Иргэд зарим гишүүн сонгогдчихоод алга болдог, тойргоороо ирдэггүй гэсэн гомдол хэлдэг. Иймээс эгүүлэн татах тухай хууль байх ёстой. Энэ хуулийн төслийг сайтар ярилцаж хэлэлцэх хэрэгтэй. Иргэд УИХ-ын гишүүнийг үүргээ биелүүлэн ажиллаж чадаагүй гэж үзвэл баримт, үндэслэлээ хуулийн дагуу гаргаад хандах эрхтэй болно.
Үүнийг нь УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж, шийдвэрлэнэ. Тиймээс хуулийн төслөө өнөөдрөөс иргэд, олон нийтээр хэлэлцүүлж эхэлнэ. Тойргийн нийт сонгогчийн гуравны хоёрын санал гэдэг өндөр босго учраас хэн нэгэн зорилготойгоор гишүүнийг татах асуудал оруулахгүй байх. Эгүүлэн татах зарчим зайлшгүй байх нь ардчиллын амин сүнс юм.
Ардчилал өндөр хөгжсөн АНУ, Канад, Швейцарь улсад сонгуульт албан тушаалтнуудыг эгүүлэн татах эрх иргэдэд нь байдаг. Ийм хууль Монголд ч гэсэн байх ёстой” гэв. Мөн удахгүй тэрээр Нийслэлийн Засаг даргыг ард иргэдээс шууд сонгодог байх тухай хуулийн төсөл боловсруулж буйгаа УИХ-д өргөн барина гэлээ.
Л.НОМИН
0 Сэтгэгдэл
























